Minister Dedonder: “Evacuatie Afghanistan moet vrijdag afgerond zijn”

25/08/2021, 08:20
Des para-commandos belges avec un c-130 de la composante air
© Défense (Orban)

De Amerikanen hebben duidelijk gemaakt dat de coalitiepartners in Afghanistan maar tot vrijdag 27 augustus krijgen voor hun evacuaties. ‘Alle opties worden bekeken’, zegt minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) in een gesprek.

Het is bijna een kwarteeuw geleden dat het Belgische leger nog een evacuatieopdracht kreeg, een Noncombatant Evacuation Operation (NEO) in het militaire jargon. In 1997 vloog het Belgisch leger para’s naar Brazzaville voor een evacuatie van Belgen uit het woelige Congo, waar Laurent-Désiré Kabila de macht greep. Een opdracht die uiteindelijk niet doorging.

Veel voorbereiding kwam er niet aan te pas toen vrijdag halsoverkop begonnen moest worden met de evacuatie van Belgen uit Afghanistan. Niemand had zien aankomen dat Kaboel zo snel zou vallen na de Amerikaanse beslissing om de troepen voor eind augustus uit Afghanistan weg te halen, zegt minister Dedonder.

Succesvolle operatie

De eerste vluchten van de Belgische C-130’s van het Pakistaanse Islamabad – de beveiligde basis vanwaaruit België, Nederland en Denemarken opereren – naar de luchthaven van Kaboel werden een fiasco. ‘De gates die toegang bieden tot de luchthaven waren gesloten’, zegt Dedonder.

‘Maar sindsdien loopt de evacuatieopdracht goed’, zegt de minister, die vermoeid oogt na lange dagen en korte nachten. De opdracht in Afghanistan gebeurt in moeilijke omstandigheden, al was het maar omdat mensen die op de lijst staan om te worden geëvacueerd moeilijk de luchthaven binnen raken.

Behalve die eerste dag heeft België dagelijks succesvolle evacuatievluchten uitgevoerd, waarbij de C-130’s telkens gevuld waren. Er worden niet alleen Belgen meegenomen. Ook wie op een evacuatielijst van Nederland of Denemarken staat, kan mee aan boord als er plaats is. Op Nederlandse vluchten worden ook personen meegenomen die op de Belgische lijst staan.

Belgische C-130-vliegtuigen hebben dinsdag 433 mensen geëvacueerd uit Kaboel naar Islamabad. Daarnaast nam een Nederlandse militaire vlucht 14 mensen mee die op de Belgische evacuatielijst staan. Dinsdagavond werden meteen ook weer geëvacueerden overgevlogen naar Melsbroek. ‘Alles samen hebben we al meer dan 1.147 mensen geëvacueerd’, zegt Dedonder. De komende dagen staan nog meer vluchten met de drie Belgische C-130’s op het programma.

Deadline

De klok tikt, want de Amerikanen gaan niet in op de vraag van de coalitiepartners om de deadline van 31 augustus los te laten. Integendeel, ze hebben volgens Dedonder laten verstaan dat de coalitiepartners tijd hebben tot eind deze week om evacuatieopdrachten vanop de luchthaven van Kaboel uit te voeren. ‘Daarna kunnen de gates dichtgaan’, zegt Dedonder.

De Amerikanen willen na 27 augustus de luchthaven zelf gebruiken om nog voor 31 augustus hun mensen en al hun militair materiaal weg te krijgen uit Kaboel. Voor de coalitiepartners, zoals België, dreigt het erop neer te komen dat niet iedereen die daarvoor in aanmerking komt geëvacueerd zal kunnen worden. Temeer omdat het Belgisch leger (volgens Dedonder, nvdr) niet in staat is evacuatiemissies uit te voeren buiten de luchthaven. (In militaire kringen is echter te horen dat defensie daar wel toe in staat is maar daarvoor niet het nodige mandaat krijgt van de regering vanwege het hogere risicoprofiel van een dergelijke operatie, nvdr)

Het zit de entourage van de minister duidelijk hoog dat er kritiek is op de analyse van de legerleiding dat het Belgisch leger zelf niet in staat is in de gegeven omstandigheden evacuatieopdrachten uit te voeren buiten de luchthaven. De beste stuurlui staan aan wal, maar alleen de legertop kon op basis van alle elementen die analyse maken, luidt het.

Geheime missie

Toch blijken volgens de VRT in het uiterste geheim zo’n 250 mensen met bussen vanuit Kaboel naar de luchthaven te zijn gebracht. Volgens onze informatie klopt dat. Er zouden geen Belgische militairen bij betrokken zijn.

De federale regering wil het nieuws niet officieel bevestigen of ontkennen, maar minister Dedonder laat wel verstaan dat België samen met de coalitiepartners ‘alle opties’ bekijkt nu het duidelijk is dat ze slechts tot vrijdag hebben om evacuaties vanop de luchthaven van Kaboel te organiseren.

De Nederlandse regering bevestigde dinsdagavond dat ze een soortgelijke missie heeft uitgevoerd. Nederlandse soldaten zijn in de Afghaanse hoofdstad Kaboel mensen gaan oppikken die geëvacueerd moeten worden.

Dedonder wil naar eigen zeggen voorbereid zijn op gelijk welk scenario dat zich in de komende dagen kan ontrollen. Daarom is de militaire aanwezigheid in Islamabad de voorbije dagen opgevoerd. Volgens de minister zijn intussen al ‘honderden’ Belgische militairen in Pakistan, zodat ons land paraat staat voor elke evacuatiemissie waarvoor de partnerlanden het licht op groen zetten.

Volgens Dedonder zullen voor eender welke missie ook afspraken met de taliban moeten worden gemaakt. België onderhandelt zelf niet met de taliban, houdt de minister vol. De Amerikanen staan wel in contact met de taliban en kunnen de nodige afspraken maken over de laatste evacuaties uit Afghanistan.

Source: De Tijd