Militairen op straat houden of niet? Na aanslagen in Europa laait discussie weer op

3/11/2020, 17:30
Militairen op straat OVG
Shares300

Na de aanslagen in Frankrijk en in Oostenrijk laait het debat over de militairen op straat weer op. Oppositiepartij N-VA hekelt dat de Vivaldi-regering die bewakingsopdracht op termijn wil afbouwen. In regeringsbronnen wijzen ze erop dat de Directie Beveiliging van de federale politie – een stokpaardje van toenmalig N-VA-minister Jan Jambon – nog altijd niet in staat is om de militairen te vervangen.

“Hopelijk kunnen we blijven rekenen op defensie”, zegt Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA). Onmiddellijk na de aanslag in Wenen stuurde hij extra politiepersoneel naar de Joodse Wijk in zijn stad. Dat de recente aanslagen gericht waren tegen religieuze doeleinden, baart hem zorgen, zegt hij. Dat de militairen straks misschien uit het straatbeeld verdwijnen evenzeer.

“De huidige regering heeft aangekondigd dat ze daarmee zouden stoppen”, zegt hij op de radio. “Eerst was gezegd dat de dienst algemene bewaking de taak van de militairen zou overnemen om terreurgevoelige doelwitten te bewaken. Maar nu is er alleen sprake van het terugtrekken van de militairen, en ik denk dat dat een vergissing zou zijn.” Wat zeker ook meespeelt, is dat het Antwerpse politiekorps – dat nu al met grote personeelstekorten kampt – dan nog zwaarder belast zou worden.

In het regeerakkoord namen de Vivaldi-partijen inderdaad op dat Operatie Vigilant Guardian, de patrouilles op straat, zal worden stopgezet. Als de situatie het toelaat, wel te verstaan. Vorige week nog werd de operatie met een maand verlengd. Maar N-VA blijft op de nagel kloppen. “De smeekbede naar kordaat optreden en veiligheid van de bevolking heeft lang genoeg geduurd”, tweet Kamerlid Theo Francken (N-VA). “De operatie stopzetten zou een majeure blunder zijn.”

“Vals gevoel van veiligheid”

De top van Defensie ziet dat anders. Carl Gillis, hoofd operaties van Defensie, noemt de operatie allesbehalve een structurele oplossing. “Militairen op straat geven een vals gevoel van veiligheid. Zelfs met heel defensie op straat kan je dit soort aanvallen niet vermijden. Veiligheid is gelaagd. De discussie wordt te vaak verengd tot dit ene aspect.”

Binnen Defensie wijzen ze erop dat de operatie de hele werking van het leger in de problemen brengt. Het weegt op de slagkracht en het kost handenvol geld.

Nieuwe dienst?

En in regeringskringen wijzen ze er fijntjes op dat het oorspronkelijk de bedoeling was om de militairen op termijn te vervangen door de Directie Beveiliging (DAB) van de federale politie, een geesteskind van toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). In 2017 richtte hij dat op als een soort beveiligingsdienst van de politie. Drie jaar later is het nog altijd niet op volle kracht.

Volgens de meest recente cijfers die huidig minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) gaf in de Kamer, staat de teller op 1.119 personeelsleden, waarvan 370 beveiligingsassistenten en 577 beveiligingsagenten. Er moeten nog zo’n 481 werkkrachten bijkomen, het overgrote merendeel effectief beveiligingsagenten. Daarvan heeft DAB er nog 410 nodig. Pogingen om militairen te laten doorstromen naar de nieuwe dienst haperden. Onder andere omdat meer dan een paar die de stap zetten na enige tijd teleurgesteld terugkeerden naar het leger. “Te saai” en “niet dynamisch genoeg”.

Of de nieuwe dienst effectief genoeg zal zijn om de militairen in de kazerne te houden, is nog maar de vraag. DAB moet niet alleen patrouilleren op plaatsen als Zaventem, de grote stations en de kerncentrales, maar moet ook instaan voor het vervoer van gedetineerden van en naar de rechtbank. Ter vergelijking: op het toppunt van de ontplooiing van het leger waren er 1.800 soldaten op patrouille. Nu zijn dat er intussen al een pak minder. “DAB zal nooit volk genoeg hebben”, zegt Yves Huwart van legervakbond ACMP-CGPM. “De dreigingssituatie laat het gewoon ook niet toe.”