‘De opleiding is al zwaar genoeg, extra’s improviseren kan niet’

2/09/2020, 08:05
Paracommandos tijdens een hindernisparcours in de jungle van Gabon tijdens Tropical Storm 19
Paracommando's tijdens een training in de jungle van Gabon - © Defensie - R Sedeyn
Shares132

Na klachten over de opleiding van de paracommando’s in Marche-les-Dames komen er scherpere regels. ‘Maar sommige rekruten zitten hier misschien ook niet op hun plaats.’

‘Zero tolerance.’ Minister van Defensie Philippe Goffin (MR) lacht niet met de klachten van machtsmisbruik in de opleiding van de paracommando’s (zie kader). ‘Onaanvaardbaar en bovendien een slechte zaak voor het imago van het leger. Ik betreur dit en we werken aan oplossingen’, zegt hij aan De Standaard. ‘De opleiding is zwaar, zowel fysiek als mentaal, maar er zijn grenzen. Trop is te veel.’

In een intern onderzoek werden tien cases tegen het licht gehouden door luitenant-kolonel Olivier Suy van het inspectoraat-generaal. ‘Het ging om ad-hocgebeurtenissen die voorvielen in een periode van vijf jaar’. Van een structureel probleem is volgens hem geen sprake. De oversten en het gerecht werden volgens Suy ook correct ingelicht.

Klachten melden

Toch komen er maatregelen. Zo zal de dienst die moet toezien op de opleidingen en de instructeurs, en die nu onbemand is wegens personeelstekort, nieuw leven worden ingeblazen. Problemen moeten ook sneller hun weg vinden naar het gerecht. In één geval duurde dat liefst twee jaar.

‘De opleiding is zwaar, zowel fysiek als mentaal, maar er zijn grenzen. Trop is te veel.’ zegt Philippe Goffin (MR) Minister van Defensie

Voorts wordt er gewerkt aan de mogelijkheden om klachten te melden, bijvoorbeeld anoniem via een bus. ‘De stap om de vertrouwenspersonen aan te spreken is nu te groot’, zegt kolonel Tom Bilo, die aan het hoofd staat van de Special Forces Group, waar ook de paracommando’s onder vallen. ‘Maar als klachten onderzocht worden, kan ook blijken dat het gewoon om een zware, fysieke oefening ging waar we achter staan. In dat geval zal dat duidelijk gemaakt worden aan de rekruten en zitten degenen die zo’n oefening niet aankunnen hier misschien niet op hun plaats.’

Hij ontkent met klem dat er zaken onder de mat geschoven worden of dat er een doofpotoperatie zou zijn en pleit allerminst voor machogedrag. ‘Dit gaat om feiten die niet hadden mogen gebeuren. Elk incident is er één te veel.’

Om die in de toekomst beter op te volgen wordt bekeken of Defensie zich burgerlijke partij kan stellen. ‘Omdat een gerechtelijk onderzoek jaren tijd kan vragen, blijven sommige personen al die tijd nog in functie. Je kan wel bewarende maatregelen nemen, maar als de zaak onduidelijk is, is dat moeilijk. Dat geeft bij anderen het gevoel dat er straffeloosheid heerst.’

Geen ‘Kamp Waes’

De opleidingen bevinden zich op een moeilijk snijvlak. Instructeurs mogen rekruten niet ‘breken’, maar een te softe paracommando-opleiding kan ook niet de bedoeling zijn. Het is simpel, zegt Bilo. ‘Als je 16 kilometer moet lopen en je stopt na 15, sorry, dan heb je het niet gehaald. Maar het kan niet zo zijn dat mensen het niet halen omdat ze de dag voordien extra hard zijn aangepakt en tientallen keren extra moesten pompen, kilometers extra moesten doen en uren in de kou moesten staan. Het programma is al zwaar genoeg. Extra’s improviseren kan niet.’

Toch heeft elke kijker van Kamp Waes kunnen zien hoe instructeur Fly en zijn collega’s kwistig waren met extra gewicht of een mee te zeulen boomstam als iemand dingen vergat of kwijtspeelde. ‘Dat is iets heel anders’, zegt Bilo. ‘Dat programma ging over de opleiding van de Special Forces. Wie die volgt, zit al in het leger en is wat gewend. Hier spreken we over rekruten van 18-19 jaar. Die krijgen de basisopleiding. Zij komen met grote verwachtingen naar hier en wij moeten die kunnen inlossen.’