Factcheck: Leidt het annuleren van de nieuwe straaljagers tot 500 jaar gratis bus en tram voor onze jongeren, zoals sp.a wil?

02.05.2019 0 2563

Sp.a factcheck aankoop F35A-straaljagers

 

« Met het geld dat rechtse partijen uitgeven aan nieuwe straaljagers, kunnen onze jongeren de volgende 500 jaar gratis op bus en tram. 500 jaar! »  althans, die stelling poneerde de sp.a afgelopen woensdag 1 mei.

Maar is dat ook zo? Leidt het annuleren van de nieuwe gevechtsvliegtuigen tot een werkbaar budget om onze jongeren 500 jaar lang van bus en tramvervoer te voorzien? Een discussie waarin ook Kolonel Harold Van Pee, die  verantwoordelijk is voor het aankoopdossier van de nieuwe straaljagers zicht mengt.

 

 

Waarover gaat het?
De huidige F16-vloot is stilaan aan het einde van diens operationele levensduur toegekomen. De regering besliste eind vorig jaar daarom tot de aankoop van 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen van het type F-35A. Met de aankoop van de straaljagers is een som van zowat 3,6 miljard euro gemoeid. Daarbovenop komen nog tal van andere kosten zoals werkings- en onderhoudskosten, alsook de lonen van de 2.300 personeelsleden die onder meer de toestellen zullen bemannen en onderhouden. De totaalsom is goed voor zo’n 12,5 miljard euro, waarvan het gros uitgesmeerd over een totale geschatte levensduur van zo’n 30 á 40 jaar.

Rekensom
De totaalsom van het aankoopdossier bedraagt 12,5 miljard euro. Spreiden we dat budget uit over 500 jaar, dan betekent dat een som van 25 miljoen euro per jaar om onze jongeren gratis met de bus en tram te laten reizen, zoals sp.a stelt. Volgens de meest recente leeftijdspiramide van Statbel, telde ons land anno 2018 zo’n 1.267.556 jongeren in de leeftijdscategorie 10 tot 19 jaar. Een jongerenabonnement (Buzzy Pazz) van De Lijn kost anno 2019 zo’n 212 euro per jaar. Wanneer we het eerder berekende jaarlijkse budget van 25 miljoen euro uitsmeren over het aantal jongeren, betekent dat echter een jaarbudget van 19,72 euro per jongere. Een aanzienlijk verschil met de 212 euro van een Buzzy Pass. Daarbovenop is het aannemelijk dat het aantal jongeren de komende 500 jaar zal toenemen, wat het berekende jaarbudget van 19,72 euro per jongere zal doen afnemen in functie van de bevolkingsgroei.

2.300 ontslagen
In een discussie die over dit onderwerp op sociale media woedt, merkt Kolonel Van Pee nog op dat wanneer sp.a de berekende totaalsom van 12,5 miljoen euro overhevelt naar een ander departement (mobiliteit), dat dit de facto ook betekent dat men 2.300 militairen op straat zet, gezien hun loon hierin was inbegrepen. En dat een aantal van die ontslagen personeelsleden wellicht ook zullen aankloppen bij een uitkeringsinstantie (waarvoor de nodige fondsen zullen moeten worden voorzien). Daarbovenop komt ook de opmerking van generaal Marc Thys, die stelt dat een eenzijdige annulering van het order, ook kosten met zich meebrengt. Zo bedroeg de annulering van de 10 door Portugal aangekochte NH90 heli’s, een order ter waarde van 500 miljoen euro, maar liefst 300 miljoen euro, laat de generaal weten. Een dergelijke boete (over een aankoopsom van 3,6 miljard euro), moet voor een eerlijk vergelijk dan weer in mindering worden gebracht op de totaalsom van 12,5 miljard, waardoor het effectief te besteden jaarbudget voor gratis bus en tram nog lager zal uitvallen dan de toch al rooskleurig berekende 19,72 euro per persoon.

Tot slot betekent het overhevelen van miljarden euro’s van defensie naar andere departementen, dat België nóg moeilijker aan de NAVO minimumnorm van 2% van het bruto binnenlands product (bbp) kan voldoen. Met een huidige investeringsgraad van 0,93 van het bbp, geldt ons land al jaren als een freerider. Voormalig premier Elio Di Rupo (PS) beloofde op de NAVO-top van 2014 in Wales nochtans dat België binnen een tijdspanne van tien jaar, zijn budget minimaal zou optrekken naar het NAVO-gemiddelde. Oftewel, een land dat wel een collectieve autoverzekering wil, maar er niet voor wil betalen.

Onze conclusie van de factcheck: FAIL.

 

Éen twitteraar vat het dan ook als volgt samen: